معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه های علمیه
صفحه اصلی > اخبار > اخبــــار 


به مناسبت روزهای پایانی سال

نوروز در انتظار بهار دل‌ها

بهار فصل نو شدن، انتظار و خواستن است و ظهور امام زمان(عج) مانند بهار احیاگر دل‌های مرده و تجلی‌بخش انسانیت است.

به مناسبت قرار گرفتن در روزهای پایان سال و همچنین در آستانه سال جدید شمسی و ایام عید نوروز، نیم نگاهی به سخنان مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای(مدظله العالی) که در سالهای گذشته ایراد فرمودند، به مبلّغان گرامی تقدیم می شود.

انتخاب انسان و مباركی نوروز

خداوند ان‌شاءاللَّه سال جديد را بر همۀ شما دوستان، برادران و خواهران و همچنين بر خانواده‌ها و كسانتان مبارك كند. اميدواريم كه سال جديد ان‌شاءاللَّه براى همۀ شما و براى ملّت ايران سال پربركت و شيرينى باشد.البته بخشى از اين به عهدۀ خود ماست؛ ما هستيم كه با رفتار و جهتگيریهاى خودمان، زندگى را مبارك مي كنيم يا نامبارك مي كنيم. يعنى آنچه كه سرنوشت نهایى انسان را تنظيم مي كند، انتخاب خود انسان است. خداى متعال اين توانایى را به ما داده كه انتخاب كنيم؛ ]وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَينِ[؛ دو راه را به ما نشان داده كه انتخاب كنيم. البته گاهى شرایط جورى است كه انتخاب براى انسان آسان است، گاهى انتخاب سخت است؛ ولى به هر حال بايد در همۀ امور انتخاب كرد.

اينكه در سورۀ مباركۀ حمد، هر روز بارها تكرار مي كنيم ]اِهْدِنَا الصِّراطَ المُسْتَقيِم[،نشان‌دهندۀ اين است كه صراط مستقيمى كه در پيش گرفته‌ايم - فرض اين است كه مثلاً شناختيم و در پيش گرفتيم - هر لحظه به دو راهیهایى مي رسد. يعنى اين جور نيست كه يك تونلى باشد كه وقتى انسان داخل آن رفت، ديگر همين طور تا آخر تضمين شده باشد - مثل خط آهن - نه، دوراهیهای متعددى، سه‌راهیهاى متعددى سر راه وجود دارد كه بايد ديد، شناخت، فهميد و قدم در راه درست گذاشت. اين «اهدنا» كه هر روز تكرار مي كنيم، يعنى امروز هم «اهدنا»، فردا هم «اهدنا»، پس‌فردا هم «اهدنا»؛ دراين قضيه هم «اهدنا»، در آن قضيه هم «اهدنا».

كار را هم خيلى نمي خواهيم نشدنى و سخت بگيريم؛ نه. خداى متعال بيّنات را در مقابل همه قرار داده؛ ]ذلِكَ أَن لَم يَكُن رَبُّكَ مُهلِكَ القُرى بِظُلمٍ وَأَهلُها غافِلونَ[ اين جور نيست كه اگر ما وسيلۀ هدايت در اختيار نداشته باشيم و احياناً حركتمان درست نبود، خداى متعال ما را مؤاخذه كند يا عذاب كند يا چه كند؛ نه، وسيلۀ هدايت را هم خداى متعال در اختيار مي گذارد. البته مواردى هم هست كه از اين قاعدۀ كلى استثناء است، ليكن عادتاً اين جور است؛ هدايت الهى هست.

همت مسلمان؛ دستیابی به بهترینها

در اين دعایى كه در آغاز هر سال، در هنگام تحويل، همه مي خوانيم، اين فِقره جالب توجه است كه مي فرمايد: «حَوِّلْ حَالَنَا إِلَى أَحْسَنِ الْحَالِ». نمی‌فرمايد ما را به روز نيكى، حال نيكى برسان؛ به پروردگار عرض مي كند ما را به بهترين حالها، به بهترين روزها، به بهترين وضعيتها برسان. همّت والاى انسان مسلمان همين است كه در همۀ عرصه‌ها به بهترينها دست پيدا كند.

نوروز یعنی توجه به خداوند

نوروز براى ملت ما، امروز عبارت است از اوّلاً: توجّه مردم به خدا. اوّلِ تحويلِ سال كه مى‌شود، مردم دعا مى‌خوانند، «يَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ» مى‌گويند، آغاز سال را با ياد خدا شروع مى‌كنند، توجّه خود را به خدا زياد مى‌كنند. اين، ارزش است.

ثانياً نوروز را بهانه‌اى براى ديد و بازديد و رفع كدورتها و كينه ها و محبّت به يكديگر قرار مى‌دهند. اين همان برادرى و عطوفت اسلامى و همان صلۀ رحم اسلام است؛ بسيار خوب است. ضمناً نوروز را بهانه‌اى براى زيارت اعتاب مقدّسه قرار مى‌دهند؛ به مشهد مسافرت مى‌كنند - كه هميشه يكى از پرجمعيت‌ترين اوقات سال در مشهد مقدّس، اوقات عيد نوروز بوده است - اين بسيار خوب است.

ایجاد تحوّل در خود، شرط نوروز

حال اگر شما مى‌خواهيد روز اوّلِ فروردين را هم براى خودتان روز «نو» و نوروز قرار دهيد، شرط دارد. شرطش اين است كه كارى كنيد و حركتى انجام دهيد؛ حادثه‌اى بيافرينيد. آن حادثه در كجاست؟ در درون خود شما! «يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ يَا مُدَبِّرَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ يَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَى أَحْسَنِ الْحَالِ». اگر حال خود را عوض كرديد، اگر توانستيد گوهر انسانى خود را درخشان تر كنيد، حقيقتاً براى شما «نوروز» است! اگر توانستيد پيام انقلاب، پيام پيامبران، پيام امام بزرگوار و پيام خونهاى مطهّرِ بهترين جوانان اين ملت را - كه در اين راه ريخته شده است - به دل خودتان منتقل كنيد، براى شما «نوروز» است.

دعا برای بشر و انسانیّت

[در دعای تحویل سال] از خداى متعال درخواست مى‌كنيم كه حال ما را به بهترين حالات برگرداند. هرجا كه باشيم و هرچه نيكويى در حال ما باشد، نيكوتر از آن هم هست. ما از خداوند متعال در اين دعا، درخواست مى‌كنيم كه حال ما را به بهترين حالات برساند. اين درخواست، مخصوص حال شخصى نيست؛ بلكه دربارۀ كسان خود، ملت خود و در يك دايرۀ وسيعتر، دربارۀ بشر و انسانيت است.

فرصتى برای تحوّل درونى

تحويل هر سال جديد شمسى - كه با نوعى تحوّل در عالم طبيعت مصادف مى‌باشد - فرصتى است تا انسان به تحوّل درونى و اصلاح امور روحى و معنوى و فكرى و مادّى خود بپردازد. اين دعاى شريفى كه به ما تعليم داده‌اند، تا در آغاز سال بخوانيم، درس همين تحوّل است. در اين دعا، از خداى متعال درخواست مى‌كنيم كه در حال و وضعيت روحى و نفسانى ما، تحوّل و دگرگونى مباركى را ايجاد كند. ايجاد تحوّل كار خداست؛ اما ما موظفيم كه براى اين تحول در درون و در زندگى خود و در جهان، اقدام و تلاش كنيم و همت بگماريم.

محتوای دینی در حوادث زندگی

عيد نوروز كه يك عيد على‌الظاهر غير دينى است، عيد ملى است، جنبۀ دينى و يادآورى دينى ندارد؛ اگرچه حالا در بعضى از روايات دارد كه «النّيروز من ايّامنا» از روزهاى ماست - حالا نمي دانيم چقدر اين روايات اعتبار و استحكام سندى دارد - اما محتواى دينى در همۀ حوادث زندگى انسان وجود دارد؛ از جمله در اين عيد. خوشبختانه مردم ما توجه دارند، دعا مي خوانند، ذكر مي گويند، در مشاهد مشرفه شركت مي كنند؛ حتّى كسانى كه به شهرها و مراكزى مي روند كه على‌الظاهر مشاهد مشرفۀ معروف هم ندارد، آنجا اگر امامزاده‌اى پيدا شود، ساعت تحويل را حتماً توى امامزاده مي گذرانند؛ اگر مثلاً فرض كنيد عيد را به شيراز مي روند، ساعت تحويل را در شاهچراغ مي روند؛ اين يك عادت بسيار پسنديده‌اى است در بين مردم ما. هرچه بتوان محتواهاى دينى را در همۀ حوادث زندگى و پديده هاى زندگى افزايش داد، اين به نفع ماست.

روز اظهار عبودیّت

عید نوروز یك عید شرقى و حامل ارزشهاى برجسته و ممتازى است. در واقع عید نوروز یك نماد است؛ نماد نوآورى و طراوت و جوانى و نشاط، همچنین نماد مهربانى و محبّت به یكدیگر، سركشىِ برادران از یكدیگر، محبّت خانواده‌هاى خویشاوند به یكدیگر، محكم كردن روابط دوستى و مهربانى میان دوستان، آشنایان و زدودن كینه‌ها؛ چون بهار مظهر طراوت است، مظهر نشاط است و همۀ این معانى در واقع در بهار وجود دارد. و این یك امتیاز است براى ملّتهاى ما كه نوروز را آغاز سال نوِ خودشان قرار دادند، مبدأ تاریخ قرار دادند؛ به خاطر اینكه حامل این معانى برجسته است.

این جشن یك جشن ملى است؛ جزو اعیاد دینى نیست؛ لكن از سوى بزرگان شرع مقدس ما هم، نوروز مورد تأیید قرار گرفته. ما روایات متعددى داریم كه در آنها از نوروز تجلیل شده و روز نوروز گرامى داشته شده. این موجب شده است كه نوروز وسیله اى بشود براى اظهار عبودیّت انسانها در مقابل پروردگار و تواضع ما در مقابل پروردگار. در واقع فرصتى است براى اینكه انسان دل خود را با یاد خدا هم طراوت ببخشد.

روز به وقوع پیوستن اتفاقی بزرگ

نوروز، يعنى روز نو. در روايات ما - بخصوص همان روايت معروفِ «معلّى‌بن‌خنيس» ـ به اين نكته توجّه شده است. معلّى‌بن‌خنيس كه يكى از رُوات برجستۀ اصحاب است و به نظر ما «ثقه» است، جزو شخصيتهاى برجسته و صاحب راز خاندان پيغمبر محسوب مى‌شود. او در كنار امام صادق عليه الصّلاةوالسّلام زندگى خود را گذرانده و بعد هم به شهادت رسيده است. معلّى‌بن‌خنيس - با اين خصوصيات - خدمت حضرت مى‌رود؛ اتفاقاً روز «نوروز» بوده است - در تعبيرات عربى، «نوروز» را تعريب مى‌كنند و «نيروز» مى‌گويند حضرت به او مى‌فرمايند: «أَتَدرِى مَا النِّيرُوزُ؟؛ آيا مى‌دانى نوروز چيست؟»

بعضى خيال مى‌كنند كه حضرت در اين روايت، تاريخ بيان كرده است! كه در اين روز، هبوط آدم اتّفاق افتاد، قضيۀ نوح اتّفاق افتاد، ولايت اميرالمؤمنين(علیه السلام)اتّفاق افتاد و چه و چه. برداشت من از اين روايت، اين نيست. من اين طور مى‌فهمم كه حضرت، «روز نو» را معنا مى‌كنند. منظور اين است: امروز را كه مردم، «نوروز» گذاشته‌اند، يعنى روزِ نو! روزِ نو يعنى چه؟ همۀ روزهاى خدا مثل هم است؛ كدام روز مى‌تواند «نو» باشد؟

شرط دارد. روزى كه در آن اتّفاق بزرگى افتاده باشد، نوروز است. روزى كه شما در آن بتوانيد اتّفاق بزرگى را محقَّق كنيد، نوروز است. بعد، خود حضرت مثال مى‌زنند و مى‌فرمايند: آن روزى كه جناب آدم و حوّا، پا بر روى زمين گذاشتند، نوروز بود؛ براى بنى آدم و نوع بشر، روز نويى بود. روزى كه حضرت نوح - بعد از توفان عالم گير - كشتى خود را به ساحل نجات رساند، «نوروز» است؛ روز نويى است و داستان تازه‌اى در زندگى بشر آغاز شده است. روزى كه قرآن بر پيغمبر نازل شد، روز نويى براى بشريت است - حقيقت قضيه همين است؛ روزى كه قرآن براى بشر نازل مى‌شود، مقطعى در تاريخ است كه براى انسانها روز نو است - روزى هم كه اميرالمؤمنين(علیه السلام)به ولايت انتخاب شد، روز نو است.

اينها همه، «نوروز» است؛ چه از لحاظ تاريخ شمسى، با اوّلِ ماه «حَمَل» مطابق باشد يا نباشد. اين نيست كه حضرت بخواهند بفرمايند كه اين قضايا، روز اوّلِ «حَمَل» - روز اوّلِ فروردين - اتّفاق افتاده است؛ نخير. بحث اين است كه هر روزى كه اين طور خصوصياتى در آن اتّفاق بيفتد، روز نو و «نوروز» است؛ چه اوّل فروردين، چه هر روز ديگرى از اوقات سال باشد.

بزرگ ترين سرّ حركت تكاملى انسان

ما در دعاى آغاز تحويل، از خداى متعال مى‌خواهيم كه حالمان را به بهترين حال برگرداند. در طول ماه مبارك رمضان هم، از خداى متعال خواستيم كه «اللَّهُمّ غَيِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِكَ.» بديها و ناهنجاريهاى حال ما، منش ما، زندگى ما و روح و جسم ما را به بركتِ خير و رحمت محضى كه در وجود توست، تبديل كن. اين تغيير و تحوّل، يكى از بزرگ ترين اسرار حركت تكاملى انسان است كه اسلام ما را به آن امر كرده و دستور داده است. مخصوص كسان خاصى هم نيست. مبادا كسى خيال كند كه تغيير حال، از آنِ كسانى است كه طبق معيارهاى اسلامى، دچار بدحالى‌اند! حتّى كسانى كه حال و اخلاق نيكى دارند، چون بهترين نيستند، از خدا مى خواهند كه به سمت بهترين حركت كنند. ما، هر كه هستيم، هر جا هستيم و در هر مرتبه اى از دانش، معرفت، كمال و اخلاق انسانى قرار داريم، بايد از خدا بخواهيم كه حالمان را نيكوتر كند و ما را به سمت كاملتر شدن پيش ببرد.

اين‌جا سؤال پيش مى‌آيد كه «نشانه و جهت اين كامل شدن چيست و چگونه مى‌شود كه انسان حالش بهتر مى‌گردد و به سمت كامل تر شدنْ پيش مى‌رود؟» من، دو عنوان را به عنوان نشانه به شما عزيزان عرض مى‌كنم. اين دو نشانه، عبارت است از سازش و آشتى با خدا و سازش و آشتى با مردم. ما، هر جا هستيم و هر كيفيّت حالى كه داريم، بايد به سمت اُنس و آشتى كردن با خداى متعال پيش برويم. يعنى گناهان را در رفتار خودمان جستجو كنيم و آنها را كنار بگذاريم. انسان، غالباً بديهاى كار خودش را نمى‌شناسد. به عبارت ديگر، حبّ نفسْ نمى‌گذارد كه ما به نواقص و عيوب خودمان آشنا شويم. پس، بايد اوّل اين نواقص و عيوب را جستجو كنيم و بشناسيم و با برطرف كردن آنها، خودمان را به خدا نزديك سازيم. به تعبير من، «با خدا، آشتى كنيم.» سپس، آشتى با مردم، صفا با مردم، وفا با مردم، نيك‌رفتارى با مردم و نيكوكارى با مردم را - يعنى با همۀ قشرها؛ مخصوصاً با كسانى كه ضعيفند؛ چه ضعيف از لحاظ جسمى، چه ضعيف از لحاظ مالى، چه ضعيف از لحاظ موقعيت اجتماعى و چه ضعيف از لحاظ ندانستن راه و چاه زندگى - سرلوحۀ رفتار خود قرار دهيم. در برابر هر كس كه قرار مى‌گيريم، مخصوصاً اگر ضعيف باشد، به تصحيح رفتارمان با او بپردازيم و سعى‌مان اين باشد كه با مردمِ خوب و بندگان خدا، حالت آشتى پيدا كنيم. اگر در اين جهت پيش برويم و خودمان را لحظه به لحظه پيراسته‌تر كنيم، آن وقت، تحويل «حال» به «احسن حال» انجام گرفته است. نمى‌گويم كه «بهترين» خواهيم شد. اما ان‌شاءاللَّه به سمت «بهترين» حركت خواهيم كرد





تاریخ ارسال مطلب : دوشنبه ٢٧ اسفند ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٦٢٤٩ / تعداد بازدید : 233

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




مبلغان | دین‌باوران | هنر آسمانی | محصولات | نرم‌افزارها | ماهنامه
روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه

روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیّه