معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه های علمیه
صفحه اصلی > اخبار > اخبــــار 
اخبار > استكبار و شيوه‏‌هاى مبارزه با آن در قرآن


به مناسبت 13 آبان روز مبارزه با استکبار

استكبار و شيوه‏‌هاى مبارزه با آن در قرآن

حركت مردمى ملت ايران و انقلاب خونين آنان، شاهد وقايع و سرگذشت پر فراز و نشيبى بوده است. مردم صبور ايران در طى اين انقلاب عظيم، دردها و رنج‌هاى فراوانى را متحمل شده و با صبر و بردبارى، حوادث عظيم و مقدسى را آفريدند.

حركت مردمى ملت ايران و انقلاب خونين آنان، شاهد وقايع و سرگذشت پر فراز و نشيبى بوده است. مردم صبور ايران در طى اين انقلاب عظيم، دردها و رنجهاى فراوانى را متحمل شده و با صبر و بردبارى، حوادث عظيم و مقدسى را آفريدند.

هر روزِ اين انقلاب، يادآور حماسه ها و دلاوريهاى جوانان اين مرز و بوم بوده است. 13 آبان، روزى بزرگ در تاريخ ملت ايران به عنوان نماد و سمبل غيرت و از خودگذشتگى است و با نام «روز ملى مبارزه با استكبار» بر تارك تاريخ كشورمان مى درخشد.
اين روز، يادآور حوادث مهمى است كه در شكل گيرى انقلاب اسلامى و تدوام آن نقش اساسى داشت.
در 13 آبان 1343 ش، مأموران رژيم شاه، حضرت امام خمينى رحمه الله را در قم دستگير و به دستور آمريكا به تركيه تبعيد كردند.
در 13 آبان 1357 ش، دانش آموزان تهرانى در اعتراض به دخالتهاى آمريكا در ايران، راهپيمايى كردند؛ ولى دژخيمان طاغوت، به آنان حمله كردند و آنان را به خاك و خون كشيدند.
و در 13 آبان 1358، دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، لانه جاسوسى آمريكا را در تهران تسخير كردند و جاسوسان آمريكايى را به گروگان گرفتند. مبارزه ضد آمريكايى مردم ايران، با اين حركت، ابعاد جديدترى پيدا كرد. بنابراين، نمايندگان مجلس شوراى اسلامى، اين روز را، روز «ملّى مبارزه با استكبار» نام نهادند.

واژه شناسى استكبار 
اين لغت از ريشه «ك - ب - ر» و به معناى برترى خواهى، امتناع از پذيرش حق از روى عناد و تكبّر است؛ اما در اصطلاح، اين لغت بيش تر به سلطه جويى، استعمار و استثمار معنا مى شود. اين واژه با مشتقات آن، 48 بار در قرآن كريم آمده است. 4 مورد آن به استكبار ابليس و بقيّه به استكبار انسان اشاره دارد. ماده «عُتُوّ» و برخى مشتقات آن نيز در قرآن كريم به معناى استكبار است.
در منطق قرآن، بدترين اقسام استكبار، نداشتن تمكين و تواضع در برابر فرمان خداوند و انبياى الهى است و در آياتى به اين نوع استكبار اشاره مى كند؛ از جمله: «و أَمَّا الَّذينَ كَفَروا أَفَلَمْ تَكُنْ ءايتى تُتْلى عَلَيْكُم فَاستَكبَرتُم و كُنتُم قَوماً مُجْرِمينَ»؛ «امّا كسانى كه كافر شدند [به آنها گفته مى شود:] مگر آيات من بر شما خوانده نمى شد و شما استكبار كرديد و قوم مجرمى بوديد؟!» كه اين آيه، بيان كننده نپذيرفتن آيات و دستورات الهى از سوى كافران است.
همچنين در آيه ديگرى مى فرمايد: «ولَقَد ءاتَينا موسَى الكِتبَ وقَفَّينا مِن بَعدِهِ بِالرُّسُلِ وءاتَينا عيسَى ابنَ مَريَمَ البَيِّنتِ وَ أَيَّدنهُ بِروحِ القُدُسِ أَفَكُلَّما جاءَكُم رَسولٌ بِما لاتَهوى أَنْفُسُكُمُ استَكبَرتُم فَفَريقاً كَذَّبتُم وفَريقاً تَقْتُلون»؛«ما به موسى كتاب (تورات) داديم و بعد از او، پيامبرانى پشت سر هم فرستاديم و به عيسى بن مريم دلايل روشن داديم و او را به وسيله روح القدس تأييد كرديم. آيا چنين نيست كه هر زمان، پيامبرى، چيزى بر خلاف هواى نفس شما آورد، در برابر او تكبر كرديد (و از ايمان آوردن به او خوددارى نموديد) پس عده اى را تكذيب كرده، و جمعى را به قتل رسانديد؟!»
اين آيه، سرپيچى امتها را از بعضى فرمانهاى الهى كه پيامبران از جانب خداوند آورده اند و مطابق ميل آنان نيست و همچنين تكذيب برخى پيامبران و قتل برخى ديگر را به دست مستكبران، بيان مى كند.
استكبار، چون دربردارنده مفاهيم خودبزرگ بينى، فخرفروشى و برترى طلبى است، به طور كلّى، خُلقى ناپسند و صفتى مذموم است؛ برخلاف استضعاف كه لزوماً بيان كننده وصفى مذموم يا ممدوح در شخص مستضعف نيست.
از آيات قرآنى اين گونه به دست مى آيد كه استكبار، به زمانهاى بسيار دور باز مى گردد. در واقع، پيشينه اين مسئله را بايد در آغاز زندگى اجتماعى انسان پى گرفت؛ حتى مى توان گفت از هنگامى كه بشر بوده، استكبار هم وجود داشته است.
به ديگر سخن، از روزى كه شيطان از اطاعت امر الهى در سجده بر آدم سر پيچيد و كبر ورزيد، استكبار شكل گرفت و از آن زمان كه سوگند خورد تا بشر را گمراه كند، استكبار، وارد عرصه عمل شد.
بدين سبب حضرت اميرمؤمنان عليه السلام در خطبه قاصعه، ابليس را پيشكسوت و سر سلسله مستكبران معرفى مى كند؛ چرا كه او نخستين فردى بود كه در مخالفت با حق و تسليم نشدن در برابر كامل تر بودن آدم از او، گام برداشت.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ١٣ آبان ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٥٩٣ / تعداد بازدید : 142

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




مبلغان | دین‌باوران | هنر آسمانی | محصولات | نرم‌افزارها | ماهنامه
روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه

روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیّه