پایگاه اطلاع‌رسانی «معــاونت تبلیــغ و امور فرهنگــی حــوزه‌های علمیــه» | تبلیغ یکی از اصلی‌ترین و مهمترین ابزارهای دین مبین اسلام است که از دیرباز برای پیشبرد و نشر معارف اسلامی توسط مبلغان دین انجام می‌شد. سیره‌ای که از پیامبران، امام و بزرگان دین سینه به سینه منتقل شده و تا عصر حاضر به ما رسیده است. «حضرت امام خامنه‌ای»
صفحه اصلی > اخبار > آرشیو اخبار 


به مناسبت دهم ماه ذی الحجه

فرارسیدن عید سعید قربان تهنیت باد

فرا رسیدن روز دهم ماه ذی‌حجه، عید قربان عید عبادت و بندگی و عید اطاعت از قادر یکتا بر تمام مسلمانان جهان تهنیت باد.

برای روز عید اعمالی در نظر گرفته شده است كه مسلمان را بیش از پیش در مسیر دریافت رحمت و مغفرت الهی قررا می دهد. این اعمال عبارتند از: طهارت (غسل) ، نماز عید، دعاهای مخصوص مانند دعای چهل و هشت و چهل و شش صحیفه سجادیه، دعای ندبه و قربانی كردن، خواندن تكبیر و... ما به اختصار به دو مورد اشاره می كنیم.

1 - نماز عید قربان 
این نماز، یكی از مظاهر شكوه و بزرگی امّت اسلامی در بین ملل جهان است - در كشور ما چنان كه شایسته آن است، بدان پرداخته نمی شود - در اهمّیت این بعدِ، نماز عید، تنها كافی است به روایت امام صادق علیه السلام بسنده كنیم كه فرمود: «قیل لرسول اللّه یوم فطر او یوم اضحی لو صلّیت فی مسجدك. فقال انّی لاحبّ ان ابرز الی آفاق السّماء؛ به رسول اللّه پیشنهاد شد كاش روز فطر یا قربان در مسجد خود نماز می خواندید! فرمود: دوست دارم كه به آفاق آسمان نظر بیافكنم.» و روایات دیگری تأكید دارد: «لا صلاة یوم الفطر و الاضحی الّا مع امام...؛ نمازی در روز فطر و اضحی نیست، مگر با امام.»
تأكید بر امام نه صرفاً به خاطر جماعت كه به خاطر ارزشی و مكتبی بودن این مراسم است. مراسمی كه دقیقاً از شئون رهبری و حكومتی است و باید به دست صالحان اقامه شود. لذا از امام باقرعلیه السلام می خوانیم كه: «ما من عید للمسلمین اضحی و لافطر الّا و هو یجد فیه لآل محمّد حزن و قیل لم ذلك؟ قال: لانّهم یرون حقّهم فی ید غیرهم؛
عیدی برای مسلمان ها؛ از اضحی و فطر، نیست مگر این كه برای آل محمّد غم و اندوه، تجدید می شود، پرسیده شد چرا این گونه است؟ فرمود: چون آل محمّد حق خود را در دست دیگران می بینند.»

شكوه نماز عید 
اوج شكوه نماز عید با حضور امام معصوم علیه السلام را باید در نمازی دید كه قرار بود به امامت امام علی بن موسی الرضاعلیه السلام بر پا شود! حركتی كه هراس در دل مأمون انداخت و امام را وادار كرد نماز را اقامه نكنند. یاسر خادم وریان بن صلت می گویند. «وقتی امام موضوع خلافت را نپذیرفت. مأمون او را وادار به پذیرش ولایت عهدی كرد. امام سرانجام با شرایطی پذیرفت... علی ان لا آمر و لا انهی و لا اُفتی و لا أقضی ولا اولّی ولا اغیر شیئا مما هو قائم و تعفیفی من ذلك كلّه؛ به این شرط كه امر و نهی نكنم، فتوا ندهم، قضاوت نكنم، ولایت ندهم، عزل نكنم و چیزی را كه هست تغییر ندهم و از همه این ها مرا معاف كنی...»
مأمون نیز شرایط امام را پذیرفت. تا این كه روز عید قربان فرا رسید. یاسر خادم می گوید: «مأمون شخصی را نزد امام فرستاد و پیام داد كه سوار شود و به نماز عید حاضر شود و نماز عید و خطبه را اقامه كند.
امام از پذیرش آن امتناع كرد و موضوع شروط ولایت عهدی را یادآور شود. مأمون اظهار كرد كه تنها برای اطمینان قلبی مردم و شناخت برتری تو می خواهم چنین كنی. امّا امام همچنان نمی پذیرفت تا این كه مجبور شد. آن گاه فرمود:... ان لم تعفنی خرجت كما خرج رسول الله علیه السلام وامیرالمؤمنین علیه السلام؛ اگر نمی پذیری، من آن گونه خارج می شوم برای نماز كه رسول خداصلی الله علیه وآله و امیرمؤمنان علیه السلام خارج می شدند...
مأمون پذیرفت و اعلام كرد هر گونه كه صلاح می دانی، عمل كن. طبق دستور او مردم صبح زود درِ خانه امام اجتماع كردند. سرداران، سپاهیان، مردم از بزرگ و كوچك، زن و مرد و پیر و جوان همه در كوچه ها و معابر گرد آمدند، عدّه ای هم به ناچار به پشت بام ها رفتند. تا این كه طلوع خورشید، آسمان مرو را روشن كرد. امام در این لحظه غسل كرد؛ عمامه سفیدی از پنبه بر سرگذاشت و یك سر آن را به روی سینه و سر دیگرش را در میان دو شانه انداخت؛ دامن به كمر زد و به همه پیروانش نیز فرمود مثل او عمل كنند. آن گاه عصای پیكان داری به دست گرفت و بیرون آمد. ما در آن لحظه پیشاپیش حضرت بودیم. او پابرهنه بود و... وقتی كه حركت كردیم، سر به سوی آسمان برداشت و چهار بار تكبیر گفت. ما گمان بردیم كه آسمان و در و دیوار همه هماهنگ با او اللّه اكبر... می گویند. ارتشی ها و كشوریان با نظم ویژه ای صف در صف منتظر بودند تا این كه امام از خانه بیرون آمد. دم در ایستاد و فرمود «اللّه اكبر، اللّه اكبر، اللّه اكبر. [اللّه اكبر] علی ما هدانا. اللّه اكبر علی ما رزقنا من بهیمة الانعام و الحمدللّه علی ما ابلانا» همه جمعیت با حضرت هم نوا شدند. سراسر مرو یكپارچه به گریه، شیون و فریاد تبدیل شد. هنگامی كه سرداران... دیدند امام با پای برهنه و لباس هایی بی آلایش حركت می كند، از مركب های خود پایین آمدند و پا برهنه، همراه امام حركت كردند. حضرت در هر ده قدم می ایستاد و سه بار تكبیر می گفت و زمین و زمان با او همراهی می كردند.
به مأمون گزارش كردند. فضل بن ذوالریاستین گفت: ای امیرمؤمنان! اگر رضا با همین وضع به مصلی برسد، مردم مفتون و شیفته او خواهند شد. بهتر این است او را برگردانید.
مأمون نیز چنین كرد و امام كفش و لباسش را پوشید و سوار شد و برگشت.» 
آری، این است آثار شكوه علوی در نمازهای عید: امری كه مؤمنان باید بر آن حسرت بخورند و آه از نهاد خود بركشند. همان گونه كه عارفان شیعی در آثار خود، این احساسات پاك ار به نمایش گذاشته اند. میرزا جواد ملكی تبریزی در این باره می نویسد: «سپس نماز عید را به جای آور و چه خوب است نماز را روی خاك بگذاری تا با خضوع و خاكساری بیشتری همراه باشد و پس از نماز دعاهای ویژه ای را كه روایت شده بخوان. به ویژه دعای ندبه را از یاد مبر؛ دعایی كه به ما می آموزد در این روزگار؛ روزگار غیبت امام زمان (عج) باید چگونه باشیم، انتظار و امیدمان به فرج و ظهور او تا چه پایه باشد و اندوه و افسوس مان از دوری و غیبت او تا چه زمان؟...»

2 - قربانی 
برای حاجی بعد از رمی جمره عقبه و برای مردم شهرها بعد از نماز عید، نوبت به قربانی می رسد.
با این تفاوت كه این عمل برای حجاج واجب و برای مردم امری مستحب است.
ما ابتدا به موضوع قربانی از منظر قرآن كریم (حج آیات 30 تا 37) به صورتی گذرا اشاره می كنیم:
1 - دعوت به پاس داشتن برنامه های خدا: 
ذلك و یعظّم حرمات اللّه فهو خیر له عند ربه؛ « (مناسك حج) این است و هركس برنامه های الهی را پاس دارد، برای او نزد پروردگارش بهتر است.»

2 - خالص بودن 
حنفاء للّه غیر مشركین به و من یشر باللّه فكانّما خرّ من السّما...؛ « (برنامه حج را انجام دهید) در حالی كه همگی خالص برای خدا باشید و هیچ گونه همتایی برای او قائل نشوید و هركس همتایی برای او در نظر بگیرد، گویی از آسمان سقوط كرده و پرندگان او را می ربایند و یا تندباد او را به جای دور دستی پرتاب می كند.»

3 - شعائر خدا 
«ذلك و من یعظم شعائر اللّه فانّها من تقوی القلوب»؛ «این است (مناسك حج) و هر كس شعائر الهی را بزرگ بداند، پس آن از تقوای قلب ها است.»

4 - نشانه تقوا 
«... من یعظم شعائر الله فانّها من تقوی القلوب»؛ «هركسی شعائر خدا را بزرگ بدارد پس آن از تقوای قلب ها است.» 


5 - دل كندن از منافع در لحظه موعود: 
«لكم فیها منافع الی اجل مسمّی ثمّ محلّها الی البیت العتیق»؛ «در آن حیوانات قربانی، برای شما منافعی است تا زمان معین (زمان ذبح) پس محل آن خانه قدیمی و گرامی [كعبه] است.»

6 - فراگیر بودن امتحان با قطع علایق: 
«و لكم امة جعلنا منسكا لیذكروا اسم اللّه علی ما رزقهم من بهیمة الانعام»؛ «برای هر امتی قربان گاهی قرار دادیم تا نام خدا را بر چهار پایانی كه به آنان روزی داده ایم، ببرند.»

7 - تسلیم در برابر خدا 
«فالهكم واحد فله اسلموا»؛ «خدای شما یكی است پس تسلیم او شوید.»

8 - بشارت به تسلیم شوندگان 
«و بشر المغبتین»؛ «متواضعان و تسلیم شوندگان را بشارت بده.»

9 - ویژگی تسلیم شوندگان 
«الّذین اذا ذكر اللّه وجلت قلوبهم والصّبرین...» ؛ «كسانی كه وقتی نام خدا برده شود. دل هایشان پر از خوف می شود و در مقابل مصیبت هایی كه به آن ها می رسد، صابر هستند و نماز را به پا می دارند و از آن چه روزی شان كردیم انفاق می كنند.»

10 - ایثار از بهترین 
«والبدن جعلناها لكم من شعائر اللّه...» ؛ «شترهای چاق را برای شما از شعائر الهی قرار دادیم.»

11 - قربانی موجب خیر و بركت: 
«لك فیها خیر»؛ «برای شما در آن خیر و بركت است.»

12 - آداب قربانی (با نام خدا شروع شود.) 
«فاذكروا اسم اللّه صوافّ»؛ «نام خدا را ببرید در حالی كه به صف ایستاده اند...»

13 - اطعام فقیران از گوشت قربانی 
«فاذا وجبت جنوبها فكلوا منها واطعموا»؛ «وقتی پهلوهایشان آرام گرفت، از گوشت آن ها بخورید و بخوارنید.»

14 - فراگیر بودن اطعام

 

«اطعموا القانع و المعتر»؛ «مستمندان قانع و مستمندان اعتراض كننده را اطعام كنید.»
بدیهی است هر یك از چهارده عنوان فوق، خود سرفصلی برای تبیین فلسفه و آثار و آداب قربانی اشت كه برای پرهیز از طولانی شدن بحث، خوانندگان محترم را به مطالعه تفاسیر ذیل آیات مذكور فرا می خوانیم و پایان مقاله حاضر را به دعای امام علی علیه السلام هنگام ذبح اختصاص می دهیم. دعایی كه در آن نیز مقام تسلیم محض را نظاره گر هستیم.
آری، تمام اعمال حج، تمام اعمال مربوط به عید قربان و تمام اعمال مربوط به خصوص قربانی كردن حتّی نیت و دعای آن نیز در راستای «تسلیم محض بودن» است.


«بسم اللّه وجهت وجهی للّذی فطر السّموات والارض حنیفا مسلما و ما انا من المشركین. ان صلاتی و نسكی و محیای و مماتی للّه ربّ العالمین لاشریك له و بذلك امرت و انا من المسلمین. اللّهمّ منك و لك بسم اللّه واللّه اكبر. اللّهمّ تقبل منّی؛ به نام خدا، رو به سوی او می كنم كه آفریدگار آسمان ها و زمین است. او را یگانه و یكتا می دانم. فرمان او را گردن می نهم. برای او هیچ شریك نمی شناسم. همانا كه نماز من و نیایش من و زندگی من و مرگ من برای خدا، پرودگار جهانیان است و شریكی ندارد و به آن امر شده ام و از تسلیم شدگان هستم. خدایا [این قربانی و همه چیز] از تو و برای تو است. به نام خدا و خدا بزرگتر است. خدایا از من بپذیر!»





زمان ارسال : يکشنبه ٢٠ مرداد ١٣٩٨ / شماره خبر : ٤٠٢١٤٥ / بازدیدها : 1076

ارسال مطلب توسط: روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




مبلغان | دین‌باوران | هنر آسمانی | محصولات | نرم‌افزارها | ماهنامه
روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه

روابط عمومی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیّه